Orixe da palabra "Arnoia" 

Comenzaremos sobre a orixe da palabra "arnoia" da que hai diversidade de pareceres. Para Murguía na "História de Galiza" pensa que a súa orixe ven do sanscrito de arna (rio). Según Santiago y Gómez ten outra orixe e así di o Padre Samuel Eiján:

"le busca probable origen en el dialecto guipuzcoano y vizcaíno, que llaman ardo o ardao al vino, o en el bajo navarro que lo nombra arno. Según esto, debiera darse a la palabra arnoia o arnoya, el significado vino, que se toma en antiguo gallego".

Feitos históricos na Arnoia 

Como veremos neste resumo a historia do noso concello segue os grandes fitos xerais da historia de Galicia. 

A ocupación do noso territorio remóntase polo menos á época castrexa da cal se ten constancia. Tamén quedou constancia en Arnoia do paso dos romanos, a través de restos arquelóxicos. Xa na Idade Media e ao amparo dos mosteiros, existen varios escritos referentes ás terras de Arnoia. A Inquisición tamén estivo presente en Arnoia, así como os franceses, que se pasearon por estas terras e as partidas carlistas. Todo elo quedou ben documentado gracias a, entre outros, os escritos do Padre Samuel Eiján.

Podemos polo tanto, en base aos restos arqueolóxicos atopados, e os escritos existentes, distinguir na historia de Arnoia as seguintes épocas:

 Arnoia castrexa 

 Arnoia romana

 Arnoia na Idade Media

 A Inquisición en Arnoia

 Os franceses en Arnoia

 Os Carlistas en Arnoia

Documentos de interese